Jozef uit Gori

Posted: June 14, 2015 in Georgia, Reisverslag, Reizen, Rusland, Russia, Toerisme, Tourism, Travel
Tags: , , ,

Verrassend. De marshrutka naar Gori is bomvol. Moet ik nog een uur wachten ook alvorens de volgende komt. Maar de chauffeur zegt mij dat er nog wel een plek is. En hij knikt naar het gangpad, waar op ingenieuze wijze wat klapstoeltjes zijn gemonteerd. Met een rugleuning van maximaal twintig centimeter. Heel comfortabel zal het niet worden. Maar wat geeft het, een reisje van niet veel meer dan een uur behoeft niet heel veel gerief. Bovendien, de chaos van het station hier in Tbilisi, is niet meteen een aantrekkelijk alternatief. En dus stap ik in. Klap het stoeltje op zitstand. Glimlach naar mijn medepassagiers, bij wie ik bijkans op schoot zit en wacht rustig af. De chauffeur ouwehoert nog wat met zijn collega’s. Lurkt nog een laatste keer aan zijn peuk. En stapt dan ook in.

Ook de chauffeur heeft wel zin in Gori, zo blijkt. Want met gezwinde spoed gaan we op weg. Goede, strak geasfalteerde weg trouwens. Zal de EU dit grotendeels of helemaal hebben gefinancierd? Gewoon om de Georgische bevolking te paaien? Of ter meerdere eer en glorie van de EU zelf? Gisteren liep ik, in Tbilisi, nog op een EU-propaganda markt. Alle lidstaten waren daar vertegenwoordigd. Om zichzelf en de EU als geheel te promoten. Eerlijk gezegd, het was een nogal armetierige toestand. De Nederlandse stand blonk uit door kleffe blokjes Goudse kaas weg te geven. De Engelsen hadden een paar oude auto’s opgescharreld waar een ieder naar mocht kijken en mee op de foto mocht. En de EU-stand medewerkers deden niets anders dan ballonnen opblazen (van die blauwe met twaalf sterren) en vlaggetjes uitdelen (met aan de ene kant de EU-vlag en aan de andere de Georgische). Beschamende propaganda van een tamelijk knullig niveau. Een beetje vergelijkbaar met die goede oude Sovjet-Unie. Maar dan met schamele middelen vanwege de schamele EU-begroting. Toch, mocht de weg van Tbilisi naar Gori inderdaad met EU-geld zijn gebouwd dan is van een armoedige toestand zeker geen sprake. Vierbaans met glimmend, zwart asfalt. Die 80 kilometer leggen we dan ook ruim binnen het uur af.

Gori, de naam doet inderdaad al niet veel goeds vermoeden, is de geboorteplaats van Iosif Vissarionovitsj Dzjoegasjvili, beter bekend als Stalin (de man van staal). Wanneer ik uitstap, valt me op dat het hier niet bepaald warm is. Eerder koud eigenlijk. Bovendien, het regent lichtjes en het waait hard. Onplezierig weer. Alsof God een vervelend microklimaatje heeft geschapen voor Gori. Als straf voor het grootbrengen van Stalin.

Stalin mag dan nog steeds begraven liggen op het Rode Plein in Moskou, net achter het mausoleum van Lenin, de meeste Russen hebben toch in ieder geval hun bedenkingen bij hem. Maar aan bedenkingen hebben ze hier in Gori, zo schijnt, totaal geen boodschap. Hier overheerst trots. Trots op de beroemde plaatsgenoot. Die het toch maar heeft geschopt van een aftands huisje alhier tot het Kremlin in Moskou. Hardop ‘very bad motherfucker’ zeggen, iets wat mij spontaan te binnenschiet, is dan ook not done. Al vraag ik me af of dit überhaupt begrepen wordt.

Nu is het, ik moet het eerlijk toegeven, ook geen geringe prestatie. Van dit onooglijk oord naar het pluche van het Kremlin. Het is niet alleen in kilometers een enorme reis. Wellicht, wakkerde het provinciale en ver weggelegen Gori zijn drang naar macht aan? Bovendien, zijn jeugdjaren kunnen niet bepaald onbezorgd worden genoemd. Zijn vader, een schoenmakersknecht, dronk veel en vaak. En in zijn dronken buien tuigde hij zijn zoon Iosef met flinke regelmaat af.  Wellicht wakkerden deze vernederingen zijn drang naar macht aan?

                           64

In het plaatselijke museum riekt alles naar verheerlijking. Het begint al met het standbeeld van Stalin voor de ingang. In heel Rusland zijn er geen Stalin standbeelden meer te vinden (op een enkel minuscuul beeldje in Vladikavkaz na) maar hier pronkt Stalin parmantig op zijn sokkel. Binnen in het museum is het van Josef en van Stalin. Foto’s uit zijn jongste jaren, met paps en mams, samen met Lenin, als volksmenner, als leider, samen met kinderen. Tapijten met zijn afbeelding. Wijze spreuken ooit door hem gebezigd. En meer van dit soort pracht. Ook zijn er vitrines met geschenken van de grote mogendheden. De bijdrage vanuit Nederland is, hoe genereus, een paar houten klompen, maat baby.

Hoezeer de museummedewerkers hun best hebben gedaan Stalins imago tot hemelse proporties op te vijzelen. Hoezeer ze ook tijdens mijn bezoek hun best doen louter goed over hem te spreken. Mijn mening blijft onveranderd: ‘a very bad motherfucker’. In de museumwinkel laat ik de t-shirts met zijn afbeelding, flessen Stalinwijn of koffiemokken met zijn portret dan ook moeiteloos aan mij voorbijgaan.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s