‘En als er geen bier meer is, dan drinken we paardenpis, oh Heineken bier, oh Heineken bier’.

Altijd al had ik mijn bedenkingen bij dit dronkemansliedje. Terwijl de rest van de dronken menigte ‘oh Heineken bier, oh Heineken bier’ brulde, huiverde ik bij de gedachte dat ik ooit, op een kwade dag, echt paardenpis zou moeten drinken. En nu weet ik dat die huivering een terechte was. Niet dat ik net mijn lunch heb weggespoeld met paardenpis en daardoor voor eens en voor altijd zekerheid heb over de smaak. Zo gek is het, gelukkig, ook weer niet. Hoe ik dan die zekerheid heb kunnen krijgen? Omdat ik vandaag paardenmelk heb gedronken.  En dit, zo kan ik een ieder verzekeren, is al dusdanig smerig dat geen haar op mijn hoofd ook maar op de gedachte komt ooit weer iets vloeibaars van een paard te drinken.

Maar in Kazachstan is paardenmelk een traktatie. Op veel plaatsen staan houten keten waar dit goedje wordt aangeprezen. En bijna altijd zie ik daar mannetjes en vrouwtjes, gezellig keuvelend, nippen van een plastic bekertje. Of ik zie dat ze literflessen laten vullen. En dus, zo heb ik al een aantal keren gedacht, is een bezoek aan dit land niet compleet zonder een groot glas paardenmelk te hebben gedronken.

‘Vroeger’, zo vertelt mijn taxichauffeur, ‘ toen de gemiddelde Kazach nog geen vaste woon- en verblijfplaats had, maar als een nomade rondzwierf door dit gigantische land, dronk iedereen paardenmelk. Op de lange zwerftochten door het kurkdroge land was het soms zelfs het enige beschikbare vocht.’ ‘Tegenwoordig’, zo vervolgt hij, ‘is dit natuurlijk allemaal heel erg veranderd. Water, Coca-Cola, bier en dergelijke zijn overal ruim voorhanden. Toch heeft ook de moderne Kazach de gewoonte bij tijd en wijle paardenmelk te drinken. En deze gewoonte wordt nog steeds doorgegeven van generatie op generatie.’

De hele dag heb ik doorgebracht met deze chauffeur. Aardige kerel. Al waren de onderwerpen waarover hij praatte wat afgezaagd. Hij vertelde me over Nazarbajev, over het moeilijke leven hier in Kazachstan, hij klaagde over de dure benzineprijs. Toch speelde er bij voortduring een glimlach rond zijn lippen. Alsof hij het allemaal niet zo meende. Nu we eindelijk stoppen bij zo’n houten keet, zie ik hem opeens echt glimlachen. Sadistisch glimlachen.

Een gezond uitziende jongeman staat achter een balietje zijn paardenmelk en kamelenmelk te verkopen. Mocht het zo zijn dat deze verkoper zelf met enige regelmaat snoept van zijn eigen koopwaar dan lijkt dit, in eerste instantie althans, geen nadelige invloed te hebben op lijf en leden. De beste man probeert me meteen een litertje aan te smeren. Maar mijn scepsis is te groot en ik vraag dan ook beleefd om een bekertje. Ook dit schenkt hij met plezier en een gulle glimlach in. Als ik het bekertje overhandigd krijg, verandert mijn scepsis spontaan in wantrouwen. Paardenmelk? Het ziet er niet bepaald uit als melk van de Melkunie koeien. Het doet me veel meer denken aan behangplaksel. En dan de geur. Alcohol ruik ik. Toegegeven, normaliter heb ik daarmee niet zo’n moeite. Maar melk en alcohol? Ik vind het een wat vreemde combinatie.

Ik hoor opeens een heleboel proteststemmen. Alsof alle zintuigen hardop protesteren. Maar ik negeer ze allemaal. Vandaag luister ik maar naar één stem. En dus zet ik het bekertje aan mijn lippen en neem een slok. Ik bedoel, ik neem een slokje. Maar het is genoeg. Genoeg om te proeven en genoeg om nooit meer te vergeten. Bittere smaak, proef ik. Zurige geur, ruik ik. Behangplaksel en paardenpis, denk ik. Ik wil het uitspugen maar doe het toch niet. Eten of drinken uitspugen, zo heeft mijn moeder mij geleerd, mag hoe dan ook niet. En dus drink ik het hele bekertje leeg. Tot grote vreugde van de taxichauffeur en de verkoper. Vragend kijken ze me aan. En in koor vragen ze me naar mijn mening. ‘Niet slecht’, antwoord ik, terwijl de rillingen over mijn rug lopen en de zurige lucht nog in mijn neus prikt, ‘geef me nu maar een glaasje kamelenmelk’.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s